top of page

Bilgisayar Oyunları-1 (Street Fighter)

90'ların başında ortaokul dönemimde, en büyük zevklerimden birisi (neredeyse herkes gibi) atariydi. Atariyi bize ait bir isim olarak kullanıyorum, asıl adıyla Arcade oyunlardı. Türkiye'de her mahalleye açılan salonların adı, 80'lerdeki Atari modası yüzünden böyle kalmıştı. Bu salonlardaki jetonlu büyük kaba çirkin makinelerde türlü türlü oyun oynardık. Şehir içinde dükkandan bozma bu yerlerin yanında, yazlık bölgelerde daha küçük ama açık hava salonlar vardı. Bu yazlık versiyonlarda havalandırma derdi yoktu, ama ailenize basılmanız an meselesiydi, kaçacak yer yoktu. İşte böyle bir atari salonunda (ki 92 yazıydı) ilk defa Street Fighter'ı görmüştüm. Diğer oyunlara benzemiyordu. Seçtiğiniz karakterle, 2 boyutlu düzlemde bir düşmanla karşılaşıp onu dövmeye çalışıyor ve bu sırada ekranın üstündeki hayat çizginizi takip ediyordunuz. Her bir karakterin normal yumruk, tekme tiplerinin yanında özel hareketleri oluyordu. Joystick hareketleri ve tuşların bir kombinasyonuyla bu hareketleri yapıp avantaj elde edebiliyordunuz. Büyülenmişçesine oyunu izler, dener, yenilir, tekrar denerdik, böyle sürer giderdi. Aradan geçen 17 yıla rağmen ne zaman görsem (ki genellikle sinema salonlarında oluyor) hemen bir jeton alıp oynarım. İşte; bu uzatmalı sevgilim Street Fighter'dan bahsetmek istiyorum size.

Street Fighter serisinin yaratıcısı beklendiği gibi Japonya'da kurulmuş bir firma; Capcom. 1970'lerde kurulan firma, lokal piyasada çıkardığı bir çok oyundan sonra, Dünya çapında ün kazanmalarını sağlayan Street Fighter serisini başlattı. 1987'den 2016 yılına kadar 6 ana versiyon (I,II,Alpha,III,IV ve V), ve diğer dövüş oyunlarıyla (Marvel'le birleşen) karma versiyonlar yaratıldı. (*)(**)

Capcom, oyun serisinin başarısını arttırabilmek için, beklenmeyen bir hamleyle, oyunun filmi için kolları sıvadı, yapımcılığını üstlendi. Street Fighter Movie, pek başarılı bir film olmasa da ciddi bir hasılat getirip oyuna olan ilgiyi arttırdı. Bu filmde ana iyi karakter, oyunun aksine (Oyunda Ryu yada Ken'dir) Guile oldu ve bunu Van Damme oynadı. Ama kötü tarafta oyunun yapısına sadık kalıp, ana karakter M.Bison olarak sunuldu ve bunu efsanevi aktör Raul Julia canlandırdı. Film ne kadar vasat da olsa, onun oyunculuğu gerçekten alkışı hakediyor.


Bunun için Bisonopolis konuşmasını dikkatinize sunuyorum. Raul Julia üzerinde bu kadar durmamın bir diğer sebebi de, kendisinin bu filmin çekimleri tamamladıktan 2 ay sonra ölmesi. O dönem bilinmese de 2019 yılında kardeşinin açıkladığı gibi, aslında mide kanserinden ölmüştü. Çıkık elmacık kemikleri, korkutucu yüzü ve duruşunun temel kaynağı aslında hastalığıymış. Bu fedakar, cesur ve büyük oyuncu karşısında saygıyla eğiliyorum.

Oyunun kült haline gelmesini sağlayan en önemli versiyonu, benim de o yazlık atari salonunda tanıştığım 2. versiyonuydu. Bir örneğini Street Fighter 2: Ryu adlı videoda dikkatinize sunuyorum. (***) Oyunun piyasadaki talebi artarken, görsel sanatlarda da kullanılmaya başlamıştı. Bunlardan bazı örnekler vermek istiyorum;

  1. Will Smith'in ünlenmesini sağlayan Fresh Prince adlı sitcom dizisinde Street Fighter'ın karakterlerinden Guile’ın temasının kullanıldığı Guile's Theme Song sahnesi.

  2. Street Fighter'ın vazgeçilmez iki ana karakteri Ryu ve Ken'in rol aldığı horoz dövüşü: Street Chock Fighter.

  3. Adult Swim kanalının çektiği The Best of Street Figther. (4*)

Biraz da yeni nesile bakalım. Bu efsane oyunun 30. yılı için çekilmiş bir belgesel var. (5*) Bu belgeselde de aktarıldığı gibi, son 10 yıl içinde oyun sektörü çok ciddi anlamda değişime uğradı. Artık canlı yayını yapılan oyun gösterileri, spor müsabakalarına göre daha fazla seyirci çekiyor. Paylaştığım belgeselin son bölümünde görebileceğiniz gibi, gençler bu profesyonel oyunculara tapıyor, ayrıca usta oyuncular sponsorları sayesinde bu işten ciddi seviyede para kazanıyor. Aralarındaki en önemli oyuncu Daigo Umehara gibi görünüyor. Oyun stiliyle ilgili bir derlemeyi Best of Daigo adlı videoda görebilirsiniz. Artık iş Ryu ve Ken gibi ana karakterlerde uzmanlaşmakla kalmıyor. Smug takma adını kullanan genç arkadaşımız gibiler, bizim gibi eski oyunculara garip gelen karakterlerle (Örneğin G) muazzam performans gösterebiliyorlar. Buna bir örnek olarak Rise Smug videosuna bakabilirsiniz.

Eskiden Street Fighter oynamak kolaydı. Birkaç yıllık tecrübeyle beraber, Ryu yada Ken'i alıp iki önemli hareketi uygulardınız; Hadouken (nam-ı diğer Aduuket) ve Shoryuken. Bu ikili kombinasyon o kadar etkiliydi ki, bu tip oyunlarda ana karakterler için esas oldu. Fakat, izlediğim SF5 videolarına göre, artık bu düzen değişmiş. Bu işi profesyonelce yapan binlerce insan, günde ortalama sekiz saat çalışarak bir çok karakterle farklı kombinasyonlar geliştirmişler. Benim gibi yaşlı oyuncuların çok ötesindeler. Bu da, bilgisayar oyunlarının nasıl bir ekonomi ve buna bağlı bir topluluk yarattığını gösteriyor.

Artık olay atari salonunda harçlık kadar jetondan ibaret değil. Yeni nesil, bu profesyonel oyuncuların ustalık isteyen hareketlerini ve heyecanlı maçlarını izlemek istiyor. Biz ülke olarak buna hazır değiliz, ama dünya bunun peşinde gidiyor. Ready Player One bunun en iyi örneği. Eğer, iyi bir Sci-Fi takipçisiyseniz, size bir çok mesaj veriyor. Ya da bu işin karanlık tarafını gösteren Black Mirror:Striking Vipers. Sanal dünyanın absürd cinsellikle birleşimi ve bunun sonuçları izlemeye değer. 

Kızıma şimdiden taktik ve strateji oyunlarını ve arkalarındaki kodlama yapısını öğretmeye çalışıyorum. Yaşı biraz daha ilerlediği zaman bunları (en azından) benimle oynamaya başlayacak. Zavallı akranları saçma sapan youtuber'ların elinde, daha bu yaşta çürümeye başlarken, onu tam olarak anlamadığım yeni çağa hazırlamaya çalışıyorum. Umarım az da olsa başarılı olurum bu nafile çabamda.

Sevgiler

(*) => Capcom'un Dünya çapında bir diğer başarılı oyunu Resident Evil serisidir. Street Fighter'da yaptıkları gibi, bu oyun için de film çekildi, hatta seriye dönüştü. Milla Jovovich'in, oyundaki ana karakter Alice'i canlandırdığı bu seri, patlamış mısır eşliğinde çok güzel gider. Serinin 4.sünde unutamadığım bir motto vardır; "Think Global Kill Local" 

Bir de aynı filmin unutulmaz trailer'ını da paylaşmadan edemiyorum; Resident Evil: Retribution.

(**) => Bu arada çok önemli bir ayrıntıyı paylaşmakta yarar var. Street Fighter'ın orjinal versiyonunda, boksör karakterin adı M. Bison'muş. Şu an Vega diye bildiğimiz karakter, aslında Balrog olacakmış. Son olarak, M. Bison diye bildiğimiz karakterin adı ise Vega'mış. Fakat, tam oyun sürülecekken, Myke Tyson'ın çocuk suistimal davası ortaya çıkmış. Capcom, legal açıklamasında olayın telif hakkıyla ilgili olduğunu söylese de (kibar Japonlar), isimlerle oynamış ve bildiğimiz düzene getirmiş. Boksör Balrog, İspanyol dövüşçü Vega, ve ana kötü karakter M. Bison olmuş.

(***) =>  Bu videodaki oyuncu çok kolay ilerliyormuş gibi görünüyor ama bu seviyeye ulaşmanız yıllar alıyor. Youtube'da her bir karakterle ilgili binlerce çekim bulabilirsiniz.

(4*) => Favorim, "You don't fight E-Honda, you fight a honda..." :)

(5*) => Bölümlerini aşağıda görebilirsiniz;


bottom of page